NHỚ BUNG SUKARNO VÀ BÀI CA VUI XING XING XÔ.
Hồi ức của nhà thơ Xuân Bảo.
Hôm nay, 17/8 Nam Dương quần đảo tuyên bố độc lập!
Ngày trước Việt Nam ta thường dùng những từ phiên âm các nước Á Châu như Nam Dương quần đảo, bây giờ gọi là Indonésia, Mã Lai là Malaysia, Tân-gia-ba là Singapore, Myanmare -Miến Điện là Diến Điện, Thái Lan là Xiêm La...
Cách mạng Dân tộc Indonesia hoặc Chiến tranh Độc lập Indonesia là một xung đột vũ trang và đấu tranh ngoại giao giữa Indonesia và Đế quốc Hà Lan, và một cách mạng xã hội nội bộ. Cách mạng được cho là bắt đầu từ Tuyên ngôn độc lập Indonesia năm 1945 và kéo dài cho đến khi Hà Lan công nhận độc lập của Indonesia vào cuối năm 1949.
Tuyên bố độc lập
Dưới áp lực từ các tổ chức cấp tiến và pemuda ('thanh niên') chính trị hóa, Sukarno và Mohammad Hatta tuyên bố Indonesia độc lập vào ngày 17 tháng 8 năm 1945, hai ngày sau khi Thiên hoàng Nhật Bản đầu hàng Đồng Minh. Ngày tiếp theo, Ủy ban Quốc gia Trung ương Indonesia (KNIP) bầu Sukarno làm tổng thống, và bầu Mohammad Hatta làm phó tổng thống.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến thăm Indonesia vào ngày 27 tháng 2 - 8 tháng 3 năm 1959 và Tổng thống Sukarno đến thăm Việt Nam 3 tháng sau vào ngày 24 - 29 tháng 6 năm 1959.
Thành đoàn Thanh niên Hà Nội đã tổ chức một đêm Ca-Múa-Nhạc chào mừng Tổng thống Sukarno đến thăm Việt Nam tại Nhà hát Nhân dân (Nhà Đấu xảo cũ). Có sự tham gia của các nghệ sĩ Nam Dương quần đảo. Tôi nhớ nhưng bài hát Nam Dương có Con ếch xanh, Nam Dương yêu dấu...và nhất là bài hát vui Xing xing xô.
MỘT THOÁNG BALI
Ký sự
Chiếc máy bay Boeing 777 của hàng không Singapore đưa
chúng tôi đi từ sân bay Tân Sơn Nhất, sau một giờ hai tám phút đã đáp xuống sân
bay Changi – một sân bay hiện đại nhất châu Á.
Sau ba tiếng đồng hồ chờ quá cảnh, chúng tôi lại lên máy
bay nhằm thẳng phương nam để tới thủ phủ Denpasar của Bali.Đoạn bay này dài
1672 km, toàn bay trên biển. Ở độ cao gần 10 nghìn mét, từ khung cửa sổ máy bay
nhìn xuống chỉ thấy những đám mây trắng xốp như bông và màu xanh nước biển. Máy
bay bay hơn hai giờ mới hạ cánh.
Máy bay đáp xuống
phi trường lúc 19 h, giờ địa phương, sớm hơn múi giờ Việt Nam một tiếng.
Thành phố Denpasar đã lên đèn. Sân bay có rất nhiều máy bay cánh quạt cỡ nhỏ
cho đường bay nội địa và cũng có đủ đường băng cho những loại máy bay phản lực
cỡ lớn như Boeing 777, Air Bus…hạ cất cánh. Chạy dài suốt mặt tiền nhà ga trung
tâm này là dòng chữ: BANDAR UDARA NGURAH RAI BALI. Người Bali dùng quốc ngữ của
mình ( một thành tựu hơn 300 năm khai hóa của người Hà Lan ).Nếu dịch ra tiếng
Pháp thì là NGURAH RAI INTERNATIONAL AIRPORT ( Sân bay quốc tế Ngurah Rai).Ngurah
Rai là một vị anh hùng dân tộc của Indonesia.
Indonésia là một đất
nước có tới ba nghìn hòn đảo. Có mấy trăm đảo chưa có người cư trú.Bali là một
trong 33 tỉnh của Indonésia, nằm phía cực tây của quần đảo Nusa Tenggara, nằm
giữa đảo Java về phía tây và đảo Lombok về phía đông.Diện tích là 5632 kilômét
vuông và dân số hơn 3 triệu người. Dân tộc bản địa, người Bali chiếm 89%. Tôn
giáo chính là đạo Hindu, chiếm 93,18%. Các tôn giáo khác chỉ không đầy 8% gồm
Phật giáo 0,64%, Kitô giáo 0,72%, Đạo
Tin lành o,66% và Hồi giáo 1,79%.
Hình thế Bali gần
giống như một con cá, đầu chúc về phía đông, đuôi ngửng lên ở phía tây. Ngọn
núi Agung có độ cao 3142 mét như con mắt của đảo.Tây Bali có Vườn Quốc gia mang
tên West Bali National Park, chiếm một phần ba diện tích toàn đảo.Bali có rất
nhiều núi lửa: Núi lửa Bromo,Semeru và klamari. Những núi lửa thôi phun trào để
lại những cái hồ tuyệt đẹp. Dân cư Bali sống vòng quanh đảo, nơi có nhiều bờ biển
và chủ yếu làm nghề khai thác thủy sản biển. Núi rừng còn mang nặng tính hoang
sơ và rừng nguyên sinh hầu như nguyên vẹn. Với chiều dài 300 năm đô hộ, thực
dân Hà Lan cũng chỉ mới khai thác rừng với nguồn nguyên liệu đinh hương là chủ
yếu. Và cái được của người dân Indonésia là có chữ viết bằng mẫu tự la-tinh.
Ngày 17 tháng Tám năm 1945, cách mạng Indonésia lật đổ chế độ thực dân Hà Lan
và tuyên bố độc lập.
Người anh hùng
dân tộc Sukarno tên là Kusno Sosrodihardja sinh ngày 1-6-1901 và mất ngày 21
-6-1970.Ông được nhân dân Indonésia tôn vinh gọi là Bung (Anh cả).Ông làm tổng
thống đầu tiên từ năm 1945 cho đến năm 1967. Trong chuyến thăm chính thức của
Bác Hồ tới Bandung, tổng thống Sukarno đã có một sự trọng thị rất đáng nể và rất
cảm động. Ông đã tự tay che dù cho Chủ tịch Hồ Chí Minh và gọi Bác là Bung Ho.
Có thể nói, Bali
là là một xứ sở của đền đài. Lịch năm Hindu chỉ có 210 ngảy thì có tới 198 ngày
là ngày lễ. Nhà dân có đền riêng. Làng xã có đền của làng xã, quận huyện có đền
của quận huyện. Bali có tới 20 nghìn ngôi đền.
Chúng tôi đến đây
đúng vào dịp Tết cổ truyền của người Bali. Khắp mọi nơi treo đèn kết hoa. Đáng
chú ý là nơi nào cũng thấy những con rồng kết bằng tàu và lá dừa.
Indonésia là vương quốc của dừa! Trên ngọn
là đầu rồng, thân rồng là toàn bộ cành dừa uốn cong mình xuống như đang bay lượn
giũa không trung bao la của trời biển. Tôi bất giác nhớ về những năm đầu mới giải phóng thủ đô – Tôi nhớ
Đoàn Nghệ thuật Indonésia sang thăm và biểu diễn tại Hà Nội. Và nhớ đến bài hát
Xing xing xô âm điệu dạt dào như sóng biển. Tôi nhớ bài hát
Nam Dương yêu dấu và đã từng
hát:
…Quê hương Nam Dương nằm nghe tiếng sóng reo
quanh…
Chúng tôi được bố
trí ở tại một resort trong vịnh nhỏ Benoa Harbour. Nhìn vào bản đồ,cái thành phố
nhỏ này giống như cái bụng cá của Bali. Bali được mệnh danh là một trong những hòn đảo có nhiều bãi biển
đẹp, là đảo Thiên đường xanh, là viên ngọc bích, là đảo Thần có thể sánh với
Hawai. Người nước ngoài, nhất là Australia đổ xô đến đây để đầu tư khai thác du
lịch. Có rất nhiều Restaurant của nhiều nước như Nhật, Hàn Quốc, Đài Loan…Họ đến
mang theo ẩm thực truyền thống của dân tộc mình.
Bali nổi tiếng vì
có nền nghệ thuật phát triển cao, bao gồm các ngành điêu khắc, hội họa, ca vũ
nhạc…Nghề truyền thống của Bali là nghề thuộc da và nghề dệt vải cổ truyền. Nhiều
sản phẩm từ da thuộc, từ vải… rất đẹp và tinh xảo.
Bali thờ Thần lúa
Dewi sri Ubud. Họ cũng có ruộng bậc thang như ở miền Tây Bắc Việt Nam. Tượng Hải
thần (Thần Biển cả) nằm giũa trung tâm thành phố hết sức hoành tráng và mỹ lệ.
Đây là niềm tự hào của Bali.Đền Tanak Lot thờ Hải thần nằm trên một hòn đá to
trồi lên khỏi mặt biển hết sức xinh đẹp, cách trung tâm thành phố 45 phút ôtô.
Nó na ná như đảo nhỏ Chùa Bà ở Vũng Tàu.Triều lên thi ra đảo bằng thuyền. Nước
xuống thì lội bộ. Đây là nơi bà Mégawati Sukarnoputri, con gái của cố tổng thống
Sukarno – người đã kế nghiệp cha làm tổng thống Indonésia một nhiệm kỳ.
Bá đã cho dựng bia kỷ niệm danh thắng
này.
.
Đền Tanalot
Đến Bali mà không
ra thăm đảo Nusa Lembongan là một thiệt thòi lớn.Chúng tôi lên tàu Bounty
Cruise, một loại tàu chở khách 5 sao. Chỉ mấy chục phút tàu đã cập bến. Tại đây
có đủ trò chơi biển: lướt ván, lặn biển, dù bay, trượt nước…Ngay tại trên bờ bến cảng có một nhà hàng lớn. Đó là
Restaurant Beach Club. Các món ăn ở đây rất ngon bởi vì hải sản toàn là còn
đang tươi sống do những ngư dân của đảo đánh bắt giao ngay trong ngày. Kiểu thưởng
thức do nhà hàng chế biến là kiểu barbecue – nướng –tôm nướng, cá nướng, mực nướng
và các loài nghêu sò ốc hến cũng nướng.Sau dùng bữa thực khách được ăn tráng miệng
bằng trái cây Sala. Sala là đặc sản của Bali, khi chin có vỏ màu nâu, múi màu
trắng, nhai nghe sần sật. Bởi vậy khi về, ai cũng mua dăm ba ký về làm quà.
Đảo Lembonga có
làng nghề chuyên trồng rong biển xuất khẩu. Đứng trên cao nhìn xuống một vịnh
nhò. Đáy toàn cát trắng làm nổi lên những ô trồng rong. Cũng vuông vắn như những
thửa ruộng lúa trên đất liền, nhưng không có bờ vùng bờ thửa mà chỉ là những đoạn
cây rừng khá thẳng được buộc chặt vào nhau và neo xuống biển để phân chia diện
tích cho từng hộ. Dân tự sắp xếp lấy đáy biển riêng của mình, nhưng không bao
giờ nhầm lẫn, không có tình trạng lấn chiếm của nhau. Nhìn những người dân thu
hoạch rong mà thấy thương. Họ chèo thuyền ra vịnh, đúng nơi “ khu ruộng rong” của
mình, neo thuyền lại và lặn xuống, vớt lên cho vào thuyền. Phân loại cọng già để riêng, cọng non đem phơi khô.
Rong tươi màu nâu đến khi khô chuyển sang màu trắng. Cứ 10 ký rong tươi thì được
1 ký rong khô. Giá 1 ký rong khô là 12 rupiad, bằng 24 nghìn đồng tiền Việt. Có
nhiều vị mua rong đem về Việt Nam. Tôi lại nghĩ đến con số 3200 km bờ biển nước
ta. Và nghề trồng rong chưa thật sự đem lại nguồn lọi lớn cho quốc gia?!Mấy đứa
cháu tôi thường mua rong khô Hàn Quốc ở siêu thị, giá khá đắt, trong khi rong
biển Việt Nam cũng có bán đầy ở các chợ ven biển nhưng it người mua?
***
Tôi được mời tham
gia đêm Gala Dinner tại bờ biển trong khuôn viên của resort Grand Mirage. Tôi đã đọc hai bài thơ ngắn:
Chào em, cô gái Bali và Đứng trước biển. Các ca sĩ Bali hát những bài hát đặc
trưng của xứ sở Thiên đường xanh. Phần nhiều là dân ca nghe rất êm ái và thiết
tha.Nhiều trò chơi dân gian được biểu diễn, đem đến cho du khách những giây
phút rạo rực khó quên.
Tạm biệt Bali nhé!
Hẹn gặp lại!
Nhà
thơ Xuân Bảo.
Bài
đăng nhân Kỷ niệm Ngày Độc lập của Nam Dương quần đảo 17/81945 – 17/8/2021.
Nhà
thơ Xuân Bảo
' xlink:href='%23b'/%3e%3cuse fill='black' filter='url(%23c)' xlink:href='%23b'/%3e%3cpath fill='white' d='M12.162 7.338c.176.123.338.245.338.674 0 .43-.229.604-.474.725a.73.73 0 01.089.546c-.077.344-.392.611-.672.69.121.194.159.385.015.62-.185.295-.346.407-1.058.407H7.5c-.988 0-1.5-.546-1.5-1V7.665c0-1.23 1.467-2.275 1.467-3.13L7.361 3.47c-.005-.065.008-.224.058-.27.08-.079.301-.2.635-.2.218 0 .363.041.534.123.581.277.732.978.732 1.542 0 .271-.414 1.083-.47 1.364 0 0 .867-.192 1.879-.199 1.061-.006 1.749.19 1.749.842 0 .261-.219.523-.316.666zM3.6 7h.8a.6.6 0 01.6.6v3.8a.6.6 0 01-.6.6h-.8a.6.6 0 01-.6-.6V7.6a.6.6 0 01.6-.6z'/%3e%3c/g%3e%3c/svg%3e){kind=small}
